Rara, wat klopt hier niet of anders gezegd wat is er raar aan deze reclame? Klik op de afbeelding en je ziet wat ik bedoel. Ik dacht bij het zien van deze rare reclame direct aan een gesprek begin jaren ’90 aan een eettafel ergens in Amerika. Waar de vrouw des huizes heel stellig verkondigde dat we lightcola moesten drinken zodat we dan een ijsmars als toetje konden nemen. Heel raar allemaal en toch zie je deze ‘lekker ongezonde’ combinatie inmiddels gewoon op het Arnhemse station…

Je kan het gerust cru noemen, hoe reclame soms wordt ingehaald door de werkelijkheid. Neem nou dit uithangbord voor Lucky Strike dat op Utrecht CS hangt zolang het nog duurt want daar wordt flink verbouwd. Het lijkt me niet dat iemand met maar een beetje boerenverstand het na de verbouwing opnieuw op gaat hangen. Maar ik kan me vergissen, sommige marketeers hebben nu eenmaal een (reclame)bord voor hun kop en zien gewoon niet dat ze zijn ingehaald door de werkelijkheid.

INTERFERÊNCIA URBANA TEMÁTICA PLAYMOBIL | Flickr – Photo Sharing

Er is niet veel voor nodig om van een paar saaie obstakels Playmobil-straatmeubilair te maken. En omdat dat mensen nu eenmaal van gezichtjes houden zorgen deze gezichtjes ongetwijfeld voor een glimlach op de gezichten van de voorbijgangers en hopelijk ook op jouw gezicht nu je hier online voorbijkomt.

Over creativiteit gesproken, dat is wat ik afgelopen woensdag weer eens heb gedaan voor een groep studenten van de Hogeschool Utrecht. Ze waren halverwege een week waarin ze de Media Battle aangingen met een vergelijkbare groep studenten van de Saxion Hogeschool in Enschede.

En zoals het betaamt in een week waarin veel van de creativiteit en het uithoudingsvermogen van de studenten werd gevraagd zoemde het van het ongeduld om weer aan de slag te gaan met de opdrachten die er lagen.

Ook bij mij lag er een opdracht en die luidde ‘Vertel in ca. 30 minuten wat jij onder creativiteit verstaat en kom met praktische tips voor onze studenten’. Dus heb ik over creativiteit gesproken aan de hand van de onderstaande presentatie.

Daarin pleit ik voor het de straat opgaan, voor het kijken en luisteren naar wat mensen doen, voor het nooit ophouden met je verbazen en voor het maken van onverwachte combinaties. En niet te vergeten voor het gebruiken van je ‘soul power’ want al die zaken bij elkaar staan in mijn ogen voor creativiteit.

Creativiteit is daarmee niet alleen voorbehouden aan wat we wel ‘creatieven’ of kunstenaars noemen. Het zit in iedereen maar lang niet iedereen geeft er even makkelijk aan toe want creativiteit wordt immers lang niet altijd gewaardeerd. En dat terwijl meer creativiteit organisaties en bedrijven juist helpt bij het verbinden van bedrijfsproces en klantbehoefte.

Daarom raak ik er waarschijnlijk nooit over uitgesproken en kijk ik nu alweer uit naar een volgende gelegenheid om Eichendorff  of Wilhem Tell, of  wie of wat dan ook ook maar weer van stal of van de straat te halen…

Iedereen kent ze: De reclames waarin (meestal) vrouwelijke modellen houdingen aannemen waarvan je meteen denkt ‘Dat doet niemand in het echt’. Maar dan vergis je je. Want de Spaanse kunstenares Yolanda Dominguez zag in die onnatuurlijke poses een m.i. terechte aanleiding om gewone vrouwen te vragen of zij diezelfde houdingen in hun dagelijks leven wilde aannemen. Met een overdonderend resultaat. Want dan zie je pas goed hoe belachelijk die poses stuk voor stuk zijn.

In de video zie je ook welke reacties deze poses oproepen: Verbazing en ongeloof maar ook te hulp schieten en daarnaast zie je hoe politie cq beveiligingsmedewerkers de vrouwen tevergeefs tot de orde proberen roepen. Want wat ze doen is blijkbaar niet normaal.

Doe maar na!

Logisch want wat reclame laat zien is meestal niet normaal, het is een vertekende werkelijkheid die vervreemdend werkt als je haar letterlijk en figuurlijk naar de alledaagse werkelijkheid verplaatst. En ik ben blij dat er kunstenaars zijn die dat doen want dat ‘Verfremdungseffekt’ laat je stilstaan bij dat wat zo normaal lijkt en leidt hopelijk tot de hoe en de waarom- vragen die horen bij innovatie. En ik weet dat er aan het einde van rare filmpjes vaak wordt gezegd ‘Don’t try this at home’ maar bij het zien van deze video zou ik willen oproepen om dit juist wel thuis/op kantoor/op straat na te doen.

En dan hoef je echt niet urenlang raar gedraaid in een bloemperk te gaan liggen en evenmin de hele dag met die tas voor je hoofd rond te gaan lopen, maar doe op zijn tijd eens iets dat niet normaal is en sta even stil bij wat je ziet en hoort. Wat doen je klanten, wat doen je collega’s en wat doe jezelf ofwel wat doen gewone mensen in hun dagelijks leven?

Extra tijd hoeft het je niet te kosten want we lopen allemaal wel eens over straat, in de supermarkt of naar de koffie-automaat op kantoor. De treinreizigers onder ons hebben het helemaal makkelijk want zowel op het station als in de trein zie je mensen van alles doen zoals bijvoorbeeld dit:

En met een beetje geluk zie je dan hoe jouw product of dienst in dat dagelijkse leven van gewone mensen past of  zou kunnen passen. Zo zou NS er goed aan doen om de treinen die ze naar Schiphol laat rijden zo te (laten)ontwerpen dat mensen hun koffers erin kwijt kunnen.

Daar heb je helemaal geen reclame met rare poses voor nodig, maar die poses kunnen je wel af en toe van pas komen. Dus ik wens je veel lenigheid en lef toe want je zal het nodig hebben.

Op twitter is # ofwel de hashtag inmiddels een heel gewoon en onmisbaar onderdeel van de gesprekken tussen twitteraars geworden. Zeker wanneer er b.v. een congres plaatsvindt of wanneer er veel mensen teglijk naar een tv-uitzending kijken. Want op die momenten vliegen de hashtags je om de oren en er zijn zelfs dagen dat je door alle hashtags bijna niet meer ziet wat er verder nog gezegd wordt.

Ook dan komt de hashtag van pas want je kunt daarmee de stroom tweets filteren en wel of niet alles laten doorkomen met diezelfde hashtag. Niet dat ik daar gebruik van maak, ik ben een luie twitteraar, filter niks en gebruik met opzet een hele simpele applicatie waarin alle tweets in één stroom terechtkomen en waarin je ook geen lijstjes kunt maken. En dan zie ik wel wat er allemaal aan hashtags opduikt.

Want dat ze dat doen, dat lijdt geen twijfel meer nu ik weet dat ze in Rotterdam zelfs gewoon op straat te vinden zijn. Blijkbaar hebben ze zich los weten te rukken uit de twitterstroom en bevinden ze zich nu het publieke domein. Daar zijn ze niet alleen fors groter van formaat maar lijken ze ook veel meer op een hekje.

Vreemd? Nee, helemaal niet want het Nederlandse woord voor # is immers hekje en met dat gegeven speelt Baschz, de Rotterdamse straatkunstenaar die de hekjes heeft neergezet, dan ook heel mooi.

Zo af en toe duiken er Duitse dichtregels in mijn hoofd op, soms zijn ze van Goethe, soms van Herman Hesse, maar meestal zijn ze van Von Eichendorff. Verwonderlijk is dat niet want ik mijn afstudeerscriptie ging over zijn laat-Romantische landschapsbeschrijvingen. Dat zijn op zich al prachtige verhalen en gedichten maar ze dragen nog een tweede verhaal cq een diepere betekenislaag in zich en dat maakt ze nog interessanter.

Vandaar dan ook dat ik meteen aan zijn gedicht Wünschelrute moest denken toen de Hogeschool van Amsterdam me vroeg om een werkcollege te komen geven over storytelling. Dat gedicht vertelt dat er in alles om ons heen een lied, een verhaal verstopt zit en het roept je op om dat lied te laten klinken ofwel om dat verhaal te vertellen.

En dat is precies wat ik de studenten heb gevraagd te doen waarbij ik niet alleen hen zelf wilde laten leren en profiteren van de opdracht maar ook hun docenten en de Hogeschool. Want de studenten stonden voor de schone taak om de allersaaiste lesstof uit de Minor Online Management, waarvan mijn colleges deel van uitmaakten, om te werken tot een fraai verhaal. Vandaar het thema van de opdracht ‘van saai naar fraai’.

Niet dat je er al bent als je je alleen maar bekommert om de fraaie buitenkant van een verhaal. Een goed verhaal klopt namelijk van buiten en binnen en van voor tot achter. Toch vertellen veel organisaties prachtige verhalen die helaas helemaal niet passen bij hun binnenkant. Met andere woorden, ze denken heel groot maar doen niet klein.

En daar ligt een taak voor de marketing- en communicatiemanagers van de toekomst. Een aantal daarvan zat dus in mijn colleges en ga er maar van uit dat ik ze op het hart gedrukt heb dat alles moet kloppen in de verhalen die zij straks gaan vertellen. En ga er ook maar van uit dat er op enig moment hier wel weer een Duitse dichtregel zal opduiken want ook die zitten verstopt in de wereld om ons heen en ze wachten totdat er iemand langskomt die ze weer laat klinken…

Update maandag 21.41: Tijdens mijn werkcollege schoof @wilg(Esther Gons) onverwacht aan en die maakte tot mijn grote plezier een beeldverhaal van mijn verhaal. Ik kreeg dat vanmiddag van haar en het staat nu hierboven.

Lang geleden werkte ik bij een grote bankverzekeraar en daar heb ik het innovatievak in de praktijk geleerd. Want al schijn ik dan wat intellectuele trekjes te hebben, ik leer minstens zo graag in de praktijk als uit een boek. Waarbij het helpt bij als je goed kijkt naar wat erom je heen gebeurt. Er is immers overal wel iets te zien waar je van kunt leren. De ene keer is dat een wasvoorschrift, de andere keer is dat een telefoontje naar de huisarts of een klapperbord op een Zwitsers station.

Lesstof te over dus voor de innovators onder ons en als zo’n innovator dan gevraagd wordt om na lange tijd toch weer eens bij een (veel kleinere) bankverzekeraar een verhaal te komen vertellen over anders kijken naar productbeschrijvingen dan doet ze dat natuurlijk graag. Want als er één sector is die alle reden heeft om anders te kijken, denken en doen dan is het de financiële sector wel.

SNS Reaal, waar ook ASN Bank deel van uitmaakt, kijkt gelukkig al anders naar bankieren en ik ga ze vandaag laten zien hoe je dat ook kunt doen naar productbeschrijvingen. Dat doe ik aan de hand van woord maar vooral ook beeld uit de praktijk van alle dag. Want beeld blijft mensen bij, neemt ze mee, doet ze huiveren en zorgt voor inzicht hoe het anders kan.

Bovendien is dat gebruiken van beeld op nadrukkelijk verzoek van mijn opdrachtgever, want de praktijk van alle dag lijkt soms heel ver weg voor mensen die een groot deel van hun leven in een hoog boven de stad uittorend gebouw doorbrengen. En met wat ik vond op straat hoop ik de buitenwereld (de klanten) mee naar binnen (de organisatie) te kunnen nemen want uiteindelijk zijn buiten en binnen één en gaat het erom hoe je die twee met elkaar verbindt.

Woensdag geef ik weer een gastcollege aan de Hogeschool van Amsterdam en stuur ik de studenten de straat op. Niet om van ze af te zijn maar om ze te laten wennen aan het idee dat iedereen die bezig is met innovatie, marketing en communicatie daar inspiratie kan opdoen. Om de simpele reden dat je klanten rondlopen op straat en je dus daar moet zijn als je wil weten wat hen boeit en je met hen wil verbinden. Dat hoort allemaal bij klantropologie en dat is prima te leren.

Om erachter te komen wat mensen boeit hoef je ze niet eens per sé aan te spreken, als je maar heel goed kijkt naar wat ze doen en eventueel luistert naar wat ze tegen elkaar zeggen. Mensen vertellen door wat ze doen, door wat ze aan hebben en bij zich hebben een verhaal over hun leven en het is aan jou of je dat verhaal tussen de regels door kunt ontdekken en of je met jouw product of met jouw dienstverlening waarde toe kunt voegen aan dat verhaal. Niet door er ruwweg in binnen te dringen maar door hen iets te bieden dat naadloos aansluit bij wat ze al doen cq zouden willen doen.

Dat lukt de ene keer beter dan de andere keer maar het helpt hoe dan ook als je je onder de mensen begeeft en niet alleen maar boekenwijsheid tot je neemt. Dus ik laat ‘mijn studenten’ woensdag graag gaan in de hoop dat ze tussen de regels door gaan lezen en terugkomen met mooie verhalen. En hoe je daar dan zelf weer een mooi verhaal van maakt komt later deze maand in mijn college over storytelling aan de orde. Wordt vervolgd dus.

Wie verenigt er niet graag het nuttige met het aangename? Want daarmee sla je immers twee vliegen in één klap en maak je iets waaraan je niet ontkomt tot een plezier. En wie houdt er niet van een doorkijkje naar landschappelijk schoon? Of dat nou een rivier, een berg of een meer is, mensen kijken nu eenmaal graag naar dat soort dingen.

Vandaar waarschijnlijk dat ze in het land dat zo rijk is aan riviertjes, bergen en meren voetgangersbruggen ontwerpen waarmee je niet alleen snel een drukke weg of spoorlijn over kunt steken maar waarop je ook even kunt genieten van het uitzicht zonder anderen daarbij voor de voeten te lopen. Zelf trof ik afgelopen november zo’n uitkijkbrug aan in Horgen maar er zijn er meer want de foto bij de inleiding van deze blogpost is gemaakt in Corcelles.

De Snelbinder

Vandaar waarschijnlijk ook dat de zogenaamde Snelbinder, de Nijmeegse fietsbrug die naast de spoorbrug werd geplaatst, zo’n succes is. Want het is een plek van waaraf je de stad mooi kunt zien liggen en waar altijd volop gewandeld, gerend en natuurlijk gefietst wordt. Maar wat de Snelbinder in mijn ogen echt af maakt is het grapje dat de makers ervan zich veroorloofd hebben: De spijlen van het hekwerk vormen namelijk in spiegelbeeld de naam van de rivier die onder je voeten doorstroomt.

En daarmee slaan al deze bruggen niet alleen letterlijk een verbinding maar ook figuurlijk en met succes want wie verenigt er nou niet graag het nuttige met het aangename?