Wanneer is een idee een goed idee? En hoe je bepaal je de waarde van een idee? Vragen waarop ik, ondanks het feit dat ik in ideeën doe, geen eenduidig antwoord heb. Ik ken de opvatting dat een idee pas wat waard is als het is uitgevoerd maar zie bij de opdrachten die ik doe hoe waardevol alleen al de kennismaking met een idee kan zijn: als innovator klap je het paaltje weg dat de vooruitgang blokkeerde en dan komen mensen in beweging. En dat zou je als een hele vrije uitvoering van een idee kunnen beschouwen.

Natuurlijk komt niet iedereen meteen in beweging. Sommigen hebben meer nodig dan alleen maar een vergezicht op wat zou kunnen zijn en kijken liever de kat uit de boom. Anderen beginnen pas te rennen als ze zeker weten dat ze kunnen scoren door mee te gaan doen bij het uitvoeren van een idee. Weer anderen proberen zolang mogelijk alles bij het oude te houden omdat ze zich daar nu eenmaal veilig bij voelen of omdat ze daar hun positie, macht en invloed aan ontlenen.

Soorten, maten en types

Mensen zijn er immers in vele soorten, maten en types. En dat ik weet dat ik volgens de Myers-Briggs Type Indicator tussen de ENTP en ENTJ in zit (afhankelijk van mijn rol/functie) helpt mij al jaren bij het doen van mijn werk. Het EN-type staat voor ‘Laten we het veranderen’ maar komt de ‘Laten we het zo houden’ (IS), de ‘Laten we het anders bekijken’ (IN) en de ‘Laten we het doen’ (ES) -types uiteraard overal tegen.

Ook wanneer het gaat om de waardebepaling van een goed idee. En dat verklaart dan ook waarom er geen eenduidig antwoord is op de vraag ‘Hoe bepaal je de waarde van een idee?’. Als je nu denkt ‘Daar ben ik het niet mee eens!’ dan zou ik ook maar eens zo’n Myers-Briggs test doen en dan durf ik te wedden dat jij geen ‘EN’ type bent. Niet dat dat erg is, integendeel: geen enkel type heeft de wijsheid in pacht dus we hebben elkaar nodig.

Stel je voor dat iedereen maar paaltjes zou gaan omklappen en rond zou gaan rennen, daar moet je toch niet aan denken? Of juist wel? Dat hangt natuurlijk ook weer helemaal van je type af…

Het rondje om de kerk is-met dank aan de NS-machinisten die zich er met hand en tand tegen hebben verzet- inmiddels een bekende uitdrukking om iets aan te duiden dat elke keer hetzelfde en dus saai zou zijn. En de vicieuze cirkel kennen we ook want daar zitten we allemaal wel eens in en dan is het de kunst om daar weer uit te komen.

Maar kennen jullie het rondje op papier ofwel de virtuoze cirkel? Nee? Dat komt dan mooi uit want ik ga hieronder laten zien wat je je daarbij voor moet stellen. Ik had er ook nog nooit van gehoord maar bedacht wel die woorden voor wat de Amerikaanse kunstenaar Tony Orrico keer op keer in zijn Penwald Drawings doet:

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=BWqH1oIWJJY&feature=related[/youtube]

Je zou het saai kunnen vinden, altijd maar weer die rondjes draaien op papier en altijd maar weer je eigen lichaam gebruiken om die virtuoze cirkels te maken maar bestaat een mensenleven niet altijd uit een grote herhaling van telkens dezelfde cirkels waarin we ons begeven? En bestaat de wereld waarop we leven ook niet bij de gratie van elke dag maar weer datzelfde rondje om de zon?

Ik denk dat we allemaal het antwoord op die vragen kennen. Maar voor het geval dat je het toch liever van een ander hoort laat ik graag nog even Joni Mitchell aan het woord. Deze kunstenaar, die ik erg hoog acht, schreef het nummer ‘The Circle Game’ aan het begin van haar carriere en bleef het zingen tot op hoge leeftijd:

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=LJZggGqLEd4&feature=related[/youtube]

Wat had ik er een hekel aan toen ik op school zat: Dat vak waarbij je naald en draad moest hanteren en dat nogal verhullend ‘handwerken’ werd genoemd. Als meisje volgde je dat vak verplicht terwijl de jongens uit je klas lekker mochten timmeren. Ik vond het niet eerlijk en ben nooit helemaal over die aversie tegen handwerken heengekomen al heb ik tijdens mijn studietijd toch echt wel eens een trui gebreid.

Inmiddels weet ik dat het reuze handig is als je naald en draad weet te hanteren want er gaat hier regelmatig wat kapot en er moeten ook altijd broeken ingekort worden. En dan klop ik maar weer bij anderen aan die wel goed hebben opgelet tijdens de handwerkles en die zo vriendelijk zijn om voor mij toe te passen wat ze toen geleerd hebben.

Geen wonder dus dat ik mijn ogen uitkeek toen ik eerst dit boek van vormgeefster Maria Fischer tegenkwam waarin de verwijzingen van de ene naar de andere pagina letterlijk en figuurlijk met elkaar verbonden zijn:

En vervolgens deze foto van twee letters die (zogenaamd) ook bij elkaar worden gehouden door een draad. In beide gevallen wordt er gespeeld met het letterlijk en figuurlijk verbonden zijn en met de mogelijkheden die naald en draad bieden om deze verbindingen zichtbaar te maken. Als ze dat vak nou eens zouden geven op school, dan zou ik het misschien toch nog gaan volgen.

Maar gelukkig ben ik wel goed in het leggen van (onverwachte) verbindingen zonder naald en draad en ik geef er over een maand zelfs een training in. Inschrijven daarvoor kan via de Frankwatching-site en ik zou het uiteraard leuk vinden om je als deelnemer aan mijn training te begroeten.

Woensdag geef ik weer een gastcollege aan de Hogeschool van Amsterdam en stuur ik de studenten de straat op. Niet om van ze af te zijn maar om ze te laten wennen aan het idee dat iedereen die bezig is met innovatie, marketing en communicatie daar inspiratie kan opdoen. Om de simpele reden dat je klanten rondlopen op straat en je dus daar moet zijn als je wil weten wat hen boeit en je met hen wil verbinden. Dat hoort allemaal bij klantropologie en dat is prima te leren.

Om erachter te komen wat mensen boeit hoef je ze niet eens per sé aan te spreken, als je maar heel goed kijkt naar wat ze doen en eventueel luistert naar wat ze tegen elkaar zeggen. Mensen vertellen door wat ze doen, door wat ze aan hebben en bij zich hebben een verhaal over hun leven en het is aan jou of je dat verhaal tussen de regels door kunt ontdekken en of je met jouw product of met jouw dienstverlening waarde toe kunt voegen aan dat verhaal. Niet door er ruwweg in binnen te dringen maar door hen iets te bieden dat naadloos aansluit bij wat ze al doen cq zouden willen doen.

Dat lukt de ene keer beter dan de andere keer maar het helpt hoe dan ook als je je onder de mensen begeeft en niet alleen maar boekenwijsheid tot je neemt. Dus ik laat ‘mijn studenten’ woensdag graag gaan in de hoop dat ze tussen de regels door gaan lezen en terugkomen met mooie verhalen. En hoe je daar dan zelf weer een mooi verhaal van maakt komt later deze maand in mijn college over storytelling aan de orde. Wordt vervolgd dus.

Wie ooit in Rome was (her)kent hem misschien, de Augustus van Prima Porta, die zo fier de wereld in kijkt en wie ooit de Libelle las kent vast Catootje, de jongste dochter van Jan en Jans, het zusje van Karlijn en het vriendinnetje van Jeroen ‘Poep aan je Schoen’. Catootje was in mijn ogen de ster van de Libelle omdat ze op een volkomen eigen manier redeneerde en daar ook naar handelde. Dat liep niet altijd goed af en dat zorgde regelmatig voor berispingen maar stond ook garant voor een stoet van komische verwikkelingen.

Kijk maar eens naar de sneeuwpop die ze maakte en die er heel anders uit kwam te zien dan we van een sneeuwpop gewend zijn. Ik kan nog altijd niet kijken naar dit stripverhaal zonder in lachen uit te barsten maar ik lach er nu anders om dan vroeger. Toen vond ik het grappig vanwege mijn interesse in de Oudheid maar inmiddels lach ik omdat wat Catootje zegt als ze het beeld afheeft en ziet wat het geworden is ‘Ik kan ook nooit eens een echte sneeuwpop maken’.

Zo vergaat het mij ook als ik met een blogpost bezig ben: Ik heb iets voor ogen en schrijf er ook naar toe, maar onderweg gebeurt er van alles, je slaat een keer linksaf, je steekt een keer over, je laat je potlood een keer vallen en dan is je schrijfwerk op een gegeven moment toch klaar en dan ben je verbaasd over wat er staat. Maar anders dan Catootje, die haar pop in elkaar trapt en dan aan een ‘echte sneeuwpop’ begint, laat ik mijn blogposts staan omdat dit is hoe ik werk en dit dus voor mij zo echt en zo normaal is als maar kan.

Toch weet ik heel goed dat niet iedereen zo werkt of wil werken dus hoe ziet jouw werkwijze eruit? Heb jij ook je eigen stijl van sneeuwpoppen maken en laat je ze staan? Weet jij altijd precies wat eruit gaat komen als je ergens aan begint of merk je onderweg wel waar het heengaat? Werkt dat goed voor jou en jouw organisatie? Of denk je dat het beter kan en zou je het wel eens anders willen aanpakken? Doe jezelf en mij in dat geval een plezier en wacht niet totdat er weer sneeuw ligt maar begin er morgen mee en verbaas je over wat er dan overmorgen al kan staan.

In het afgelopen jaar heb ik ze er weer vaak van verdacht: Dat het afgesproken werk is dat je op de dag dat een gebouw waar je van hield is afgebroken het toetsje ‘end’ vindt op de plek waar dat gebouw stond. Of dat je voor een paar dagen in Den Haag bent en daar direct na aankomst en nog voor je eerste afspraak je eigen leesbril vakkundig hebt gemold en vervolgens een spoor van halve brillen treft.

Of dat je aan tafel komt te zitten naast iemand die zich voorstelt als filosoof. Waarna jij vertelt dat je in jouw presentatie naar Nietzsche verwijst omdat zijn woorden in Mahler’s derde symfonie te horen zijn. Waarop je tafelheer uitroept ‘Maar dat is mijn lievelingsymfonie van Mahler!’ en je de rest van de avond genoeg hebt om over te praten.

Het maakt ze blijkbaar ook niet uit waar ze werken want waar ik ook maar kom, in binnen- en buitenland, daar zijn zij ook. Want zeg nou zelf waarom ligt er anders zo’n vloeipapieren wikkel waarin citroenen soms verpakt zitten pal voor die met bloem- en citroenmotieven versierde poort van de nogal verstopte Fontana Rosa-tuin in Menton? Een tuin aan een klein weggetje, waar niet veel mensen komen maar waar ik net die dag op dat tijdstip wel even een kijkje ging nemen?

Wie zijn ze?

Ik denk dus op dat ze het erom doen. Maar wie zijn ze eigenlijk? Daar ben ik nog altijd niet achter, sterker nog ik weet niet eens zeker of ze wel bestaan. Misschien bestaan ze wel alleen maar in mijn hoofd? Dat zou in elk geval verklaren waarom ik het overal tegenkom en me erdoor aangesproken voel.

Nu bestaat er een mooi woord voor vinden wat je niet zoekt en dat is serendipiteit. Daaruit leid ik af dat ik in elk geval niet de enige ben die last heeft van vinden wat hij niet zoekt. Maar wat heet last? Het is immers niet zozeer een last alswel telkens opnieuw een aangename verrassing die ik ook nog eens een keer voor mijn kantropologie werk kan gebruiken. Zo nam ik bijvoorbeeld het bovenstaande ‘monsterlijke’ blikje als uitgangspunt voor een presentatie in aan de Gemeente Westland (waartoe Monster ook behoort).

Mijn wens voor 2011

Deze en nog meer voorbeelden van het afgesproken werk vind je hieronder en eerlijk is eerlijk, ik hoop dat ze nog lang doorgaan met dat afgesproken werk en dat ze jullie er in 2011 ook af en toe mee lastig (gaan)vallen. Als dat niet gebeurt dan hoor ik het graag want zo heb ik het net wel met ze afgesproken…

Een tv-kijker ben ik nooit geweest en inmiddels heb er ik ook al jaren geen meer. Naar de film ga ik ook bijna nooit, als ik dat 1x per jaar doe dan is het veel. Ik heb wel wat DVD’s maar ook daar kijk ik zelden naar en hetzelfde geldt voor online video’s. Blijkbaar hou ik meer van stilstaand dan van bewegend beeld maar toch zie ik af en toe wel filmpjes voorbijkomen die me raken.

Omdat ze -met gevoel voor humor en klantenservice- voortborduren op een tv-serie waar ik vroeger als kind wel naar keek. Of omdat ze prachtig laten zien hoe braaf mensen of in elk geval voetgangers eigenlijk zijn. Waar ik ook altijd blij van word zijn video’s waaruit creativiteit spreekt en dan maakt het me niet uit of die een commercieel of een uitsluitend artistiek doel dient. Verder houd ik van visualisaties, al dan niet typografisch en als het even kan voorzien van bijpassend geluid.

Zulke filmpjes vind ik om over naar huis te schrijven en dat doe ik dus nu want hieronder staan 5 van die inspirerende video’s klaar om bekeken te worden:

De klantenservice van de toekomst?

Brave voetgangers

Opening H&M winkel

YouTube Moonwalk

Twitter in beeld

Ik hoor het vaak en ook al heel wat jaren ‘Je lijkt soms net een kind, zo blij en speels als je bent’. En meestal bespeur ik enige verwondering en wat nostalgie bij degene die dat tegen me zei want die zegt er vaak direct achteraan ‘Ik doe dat nooit meer zo’ of ‘Ik ben dat niet meer zo vaak’. Daar maak ik dan uit op dat hij/zij dat best nog zou willen doen en ook zou willen zijn maar het er op de ene of de andere manier niet meer van komt.

Dat kan ik me voorstellen want ik ben zelf inmiddels van middelbare leeftijd maar toch heb ik altijd iets van dat kinderlijke ofwel van die ‘lichtheid van het bestaan’ zoals een vriendin van me dat noemt, kunnen vasthouden. Dat brengt me elke dag veel moois maar wat belangrijker is dat die kinderlijke blik me in staat stelt om dat moois, waar ik kinderlijk blij van word, met anderen te delen en anderen in die lichtheid mee te nemen.

Met andere woorden, ik zie de voordelen van ‘kinderlijk zijn’ wel en Seth Godin ziet ze blijkbaar ook. Want in zijn blogpost Childish vs. childlike noemt hij een aantal eigenschappen die volgens hem horen bij ‘kinderlijk gedrag’ dat hij trouwens telkens tegenover ‘kinderachtig gedrag’ plaatst:

• Kinderlijk zijn zorgt voor een onbevangen blik en daardoor kansen in de markt zien

• Kinderachtig zijn levert meestal niet op wat het belooft

• Kinderlijk zijn gaat over moed en onverschrokkenheid en over niet bang zijn om te falen

• Kinderachtig doen is irritant

• Kinderlijk zijn betekent de wereld ontdekken, onderzoeken en bevragen met een eerlijk hart

• Kinderachtig gedrag wordt meestal genegeerd

Ze zijn vast niet allemaal van mij op toepassing maar dat doet er niet toe. Ze zijn een pleidooi voor meer ‘lichtheid in het bestaan’ en breken een lans voor meer kinderlijkheid en dat juich ik van harte toe. En omdat bevragen een eigenschap is die ik wel bij mezelf herken sluit ik deze blogpost nu af met de vraag uit de titel: ‘Hoe kinderlijk ben jij?’.

Dat ik op deze blog anderen het woord geef komt vaak voor maar meestal doe ik dat indirect. Ik citeer blogposts of uitspraken van anderen of ik lees hun boeken en voeg daar mijn eigen gedachten en inzichten aan toe. Maar soms lees, hoor of zie ik iets waar ik niks aan toe te voegen heb omdat ik me er helemaal in kan vinden. En dan laat ik verder commentaar achterwege.

Waarvan akte: Kijk naar deze animatie-video waarin Sir Ken Robinson zijn licht laat schijnen over het onderwijs van de 21e eeuw. Kijk, luister en huiver, want wat is er nog veel te doen en wat is er nog een lange weg te gaan, maar wat levert het veel op als we die paradigma-verandering voor elkaar krijgen en ons onderwijs eindelijk gaat passen bij de eeuw en de wereld waarin we leven.

De video hierboven is een samenvatting van een zogenaamde Ted-Talk die een kleine 20 minuten duurt en die je hier kunt vinden.

Een spelletjes -mens ben ik absoluut niet maar van spelen houd ik wel. In mijn presentaties speel ik graag met beelden maar ik houd minstens zoveel van woorden en van spelen met taal. Taal heeft een enorme kracht in zowel positieve als negatieve zin en al heb ik dan een taal gestudeerd, ik heb niet de illusie dat ik het wonder van de taal ooit zal kunnen doorgronden. Maar ik weet genoeg om ermee te spelen en zo kwam ik op ooit op Gelvetica: Gel waarmee je haar altijd perfect in model zit.

Nu bleef het niet bij die Gelvetica (die uiteraard familie is van het onverwoestbare Helvetica-lettertype) dus wat me verder zo te binnenschoot aan nieuwe woorden of vertalingen staat hieronder in een heuse lijst. Lang niet alles daarin komt uit mijn eigen brein want gelukkig ben ik niet de enige die graag met taal speelt. Er zijn veel meer mensen die dat doen en ik hoop stiekem dat jullie dat ook (nog wat meer) zullen gaan doen na het lezen van deze lijst:

Netgesprek: Door mij bedacht woord en concept voor online hypotheekadvies waarbij klanten op afstand meekijken op het scherm van de adviseur.

Klantropoloog: Beroepsaanduiding voor mij bedacht door mijn oud-collega Marijke Krabbenbos. Een prachtig kado waar ik nog elke dag blij mee ben al moet ik zelf ook opletten dat ik het wel goed schrijf want voor je het weet mis je een ‘ootje’.

Op plop winkel: Een onomatopee en een letterlijke vertaling van ‘pop-up store’. Groot nadeel van de op plop winkel is dat ze meestal net daar op ploppen waar jij niet bent. Dus enig geduld is gevraagd en ik weet niet of jullie dat wel hebben.

iPod knuffle en de aaiBoek: Koosnamen voor mijn eerste iPod shuffle en mijn iBook, beide reeds overleden maar nog altijd mijn favorieten Apple-apparaten en ook nog steeds in mijn bezit voor het geval dat ik nog eens een keer een klein Mac museumpje wil inrichten.

Kwatsbol: Ik hoorde iemand een keer dit woord gebruiken als synoniem voor ‘blaaskaak’ en ik vond het meteen prachtig. Achteraf bleek ik het verkeerd verstaan te hebben want het was eigenlijk ‘kwakbol’ maar mijn hang naar de Duitse taal maakt dat ik de kwatsbol al in mijn hart had gesloten en nu wil hij er niet meer uit.

Marktwerker: Vrije vertaling van het vreselijk lelijke non-Engels ‘marketeer’. Marktwerkers vind je trouwens opvallend vaak buiten, op straat, of op een station of in elk geval daar waar hun klanten zijn.

Bouwhouse: Vrije variant op en vertaling van Bauhaus in de vorm van de ‘fijne’ muziek waarop de bouwvakkers op het bouwterrein achter mijn huis me dagelijks trakteren. Een groter contrast met dat waar het Bauhaus voor stond is niet denkbaar maar dat terzijde.

De RSS-fiets: Hij is zo oranje als ie maar kan zijn en razend snel, zo snel dat ik er soms wel eens mee val. Maar ik zou hem niet willen missen al heb ik hem dan niet zelf bedacht zoals je kunt lezen in ‘Digi-taal: De RSS-fiets en ‘je viel even weg’.

Torenkamertrein: Zelf bedachte naam voor de Koploper-treinen. Ze rijden niet vaak hier in de buurt maar gisteren was het dan zover dus ik heb er snel een foto van gemaakt terwijl ik stond te wachten op een duw-trekcombinatie. Overigens is mij nooit duidelijk geworden of er in die torenkamers priNSessen zitten opgesloten maar ik vermoed en hoop van niet. Want anders gebeurt er misschien wel wat mede-twitteraar @ongast vandaag voor zich zag toen ik het over een torenkamertrein had:

Krachtpunt, Sleutelnotitie, Plaatjeklaar*, Fotowinkeltje*, Diadeel: Letterlijke vertalingen van achtereenvolgens Powerpoint, Keynote, Imageready, Photoshop, Slideshare. De vertalingen met een * zijn bedacht door mijn ontwerper want zelf werk ik niet met deze applicaties maar voor al deze vertalingen geldt dat ze spelen met het hele serieuze dat aan deze softwarepakketten kleeft. Ik pleit voor meer spelen tijdens het werken want werk kan en mag wat mij betreft ook gewoon leuk zijn.

Broekarmoede: Vrije variant op bloedarmoede die aanduidt dat je toe bent aan een paar nieuwe broeken omdat de oude kapot en versleten zijn. Mijn eigen broekarmoede is inmiddels verleden tijd maar het woord houd ik erin waarbij ik er me er terdege van bewust ben dat broekarmoede een luxeprobleem is. Want hoeveel broeken heeft een mens nu echt nodig?

Dit was alles wat me nu even te binnenschoot maar ik acht het niet ondenkbaar dat mijn woordenschat zich op enig moment weer zal uitbreiden en dan kom ik gewoon met een nieuwe lijst. En als het aan mij ligt dan staan daar ook woorden of vertalingen in die jullie bedacht hebben want zoals gezegd, ik ben gelukkig niet de enige die graag met taal speelt.