Pas op! Afkortings- en jargongevaar in de zorg

Ik heb het er niet op, op afkortingen. Tenminste niet in de zin van lange woorden die terug gebracht worden tot een, voor de niet ingewijde veelal raadselachtige, serie letters. Van jargon houd ik evenmin omdat afkortingen en/of  jargon ervoor (kunnen) zorgen dat je degene met wie je spreekt buitensluit door hem, al dan niet bewust, het gevoel te geven dat hij dommer is dan jij, omdat hij jouw vaktaal niet spreekt en jouw afkortingen niet kent.

Hoe dat voelt, dat weet bijna iedereen die wel eens door een arts met moeilijke medische termen om de oren is geslagen. Want in de zorg zijn ze er echt gek op, op jargon en op afkortingen, zoals deze 18 pagina’s tellende lijst (pdf-link) laat zien. En laat dat nou net juist daar onhandig zijn wanneer je als leverancier niet dezelfde taal spreekt als je klant. Want die klant wordt meestal geacht jouw adviezen op te volgen en als hij je niet begrijpt dan wordt dat toch echt erg lastig.

Van mens tot mens

En zelfs als er (nog) geen sprake van advies is door de arts, dan wil je als patiënt waarschijnlijk toch graag weten wat er met je aan de hand is en het laatste wat je wil is je dom voelen terwijl je je toch al niet op je gemak bent. Op elk moment maar zeker op zo’n moment wil je als mens gehoord en gezien worden, ook als je niet ingevoerd bent in het jargon.

Op zo’n moment mag je van de ander verwachten dat hij zijn afkortingen en zijn vaktaal even terzijde legt en kijkt naar wie hij voor zich heeft. En het is in mijn ogen echt de omgekeerde wereld als je je als patiënt het jargon eigen gaat maken om door je arts(en) serieus genomen te worden. Dat laatste lijkt misschien absurd, maar het gebeurt blijkbaar af en toe en ik vind dat zorgwekkend.

Erop wijzen of toch Hansaplast?

Nu maak ik me waarschijnlijk, onbedoeld en ongewild, ook wel eens schuldig aan jargon en schiet er misschien ook wel eens rare afkorting uit mijn pen maar dan zijn er gelukkig altijd mensen om mij heen die me daar op wijzen. En dat erop wijzen is volgens mij ook meteen de oplossing voor het afkortings- en jargongevaar. Zo simpel kan zorginnovatie dus zijn en we kunnen er ook meteen mee beginnen.

Dus vraag voortaan iedereen -arts of geen arts- die een voor jou onbegrijpelijke afkorting of jargon gebruikt naar de betekenis ervan en wijs hem, als je dat lef hebt, er gerust op wat het effect is van zijn taalgebruik. Dat valt vast niet bij iedereen in goede aarde, omdat sommige mensen juist bewust moeilijke woorden gebruiken om afstand te creëren, maar het is een begin. Dus doe het toch maar. Want anders moeten we nog aan de gang met Hansaplast, zoals een twitteraar ‘adviseerde’ (zie afbeelding hierboven) toen ik vertelde dat ik met deze blogpost bezig was…

En wat de afkortingen betreft waar ik wel van houd, daarover schrijf ik graag een andere keer.

•